Sandomierz

Podziemna Trasa Turystyczna

Przez dawny Sandomierz - miasto królewskie przebiegały ważne szlaki handlowe: lądowe prowadzące na Ruś i Węgry oraz szlak wodny Wisłą z Krakowa przez Sandomierz, Toruń do Gdańska. Sandomierz posiadał liczne przywileje handlowe - w tym bezwzględne prawo składu, co umożliwiało kupcom sandomierskim przechwycenie pośrednictwa w handlu. Do prowadzenia handlu na wielką skalę niezbędne były odpowiednie magazyny do przechowywania towarów. Wykorzystując położenie miasta na lessowej skarpie pozbawionej płytkich wód gruntowych drążono w miękkim lessie piwnice pod kamienicami. Piwnice te obudowywano cegłą lub rzadziej kamieniem dla wzmocnienia sklepienia i scian.

Wejście do podziemnej trasy turystycznej w oficynie kamienicy Oleśnickich

 

Tzw. "sgraffito" przedstawiajace legendarną bohaterkę miasta - Halinę Krępiankę wprowadzającą Tatarów do lochów.

Podstęp Haliny, która poświęciła życie uratował miasto podczas trzeciego najazdu Tatarów w 1287 roku.

Piwnica nazwana imieniem Haliny Krępianki .

Na ścianie sgraffito z tekstem ks. Apolinarego Knothe opiewajacego ostatnie chwile bohaterskiej Haliny, pochodzącym z tomu pt. "Wiersze o Sandomierzu" .

Piwnica nazwana imieniem Oleśnickich.

Na ścianie sgraffito przedstawiające drogę na targ .

Chodnik nazwany imieniem Leszka Czarnego (1240 - 1288) - w latach 1279-1288, księcia sandomierskiego.

Na ścianie sgraffita przedstawiające powiększone modele monet jakie byly w obiegu w czasach panowania Leszka Czarnego.

Piwnice drążono przede wszystkim pod kamienicami, ale niekiedy również pod ulicami. Zazwyczaj piwnice miały kilka kondygnacji a niekiedy dochodziły nawet do 6 kondygnacji.

 

 

Tzw. "komora koszowa" nazwana tak od rodzaju sklepienia.

 

 

Piwnice drążone były conajmniej od poł. XIV wieku przez trzy następne stulecia, aż do polowy XVII wieku.

 

Komora nazwana imieniem Kazimierza Wielkiego pochodzi z poł. XIV wieku z czasów panowania króla. Piwnica ta jest najstarszym pomieszczeniem eksponowanym na trasie. Podczas prac zabezpieczających (w latach 1967-1977) piwnicę obudowano wewnątrz dodatkowym murem wzmacniającym, ale we wnękach wyeksponowano fragmenty pierwotnej obudowy

 

Po "potopie szwedzkim" (1655/1656) ograbione i zniszczone przez Szwedów miasto zaczęło podupadać, a od I rozbioru Polski znalazło się nad granicą z zaborem austriackim. Handel zaczął w Sandomierzu powoli zamierać i tak wielkie kompleksy piwnic nie były nikomu juz potrzebne. Zubożali właściciele kamienic nie mieli już tak dużych środków finansowych aby te kompleksy piwnic utrzymać w odpowiednim stanie technicznym. Powoli więc zaczęly ulegać degradacji technicznej i stały się przyczyną katastrof budowlanych w Sandomierzu.

 

"Komora Gotycka" pochodzi z XV wieku i jest jednym z nastarszych zachowanych pomieszczeń tego typu. W piwnicy tej zachowana jest oryginalna obudowa częściowa - dokonana tylko przy pomocy ceglanych łuków podtrzymujących ściany i sklepienie.

 

 

 

 

 

"Korytarz Straceńców" prowadzi do "Komory Katowskiej"

 

 

 

 

 

 

 

Ekspozycja narzedzi tortur w tzw. "Komorze Katowskiej"

 

 

"Komora Kolebkowa" z zachowanym sklepieniem kolebkowym.

W pomieszczeniu ekspozycja wyrobów z porcelany wyprodukowanych w Zakładach w Ćmielowie - jednej z najstarszych manufaktur porcelany w Polsce.

 

 

 

 

 

"Korytarz Kuszników" - na jego końcu znajduje sie niewielkie okienko - być może strzelnicze?

 

 

 

 

Tzw. "Komora Znalezisk" gdzie eksponoowane są miniwystawy archeologiczne.

 

 

 

 

Tzw. "Komora Znalezisk" ekspozycja archeologiczna.

 

 

 

 

"Komora Znalezisk" - ekspozycja tzw. łupków kambryjskich, skał sprzed ok. 500 mln. lat, z których zbudowane są Góry Pieprzowe koło Sandomierza.

 

 

 

 

"Komora Znalezisk" ekspozycja krzemienia pasiastego, z którego wytwarzano krzemiennne narzędzia, a pozyskiwanego w neolitycznych kopalniach w Krzemionkach Opatowskich.

 

 

 

 

Tzw "Komnata z Portalem" z zachowanym okazałym gotyckim portalem z kamiennych ciosów.

 

 

 

 

 

Tzw. "Chodnik Upadowy " z opadającą kilkoma poziomammi posadzką.

 

 

 

 

 

W tzw. "Komorze Łukowej " oryginalną obudowę wzmocniono wtórnie przy pomocy łuków z gotyckiej cegły.

 

 

 

 

 

"Komnata Rycerska" - na ścianie sgraffita przedstawiajęce rycerza konnego i pieszego.

 

 

 

 

 

 

 

"

Tzw. Ślepy Zaułek 

 

 

 

 

 

 

Sgraffito przedstawiające scenę wysadzenia zamku sandomierskiego przez Szwedów w czasie "potopu".

 

 

 

 

 

"Sala Kmieca" - na ścianie sgraffito przedstawiające prace polowe;

 

 

 

 

 

"Komora Flisaków" - na ścianie sgraffito przedstawiające flisaków spławiających Wisłą drewno.

 

 

 

 

 

"Korytarz Rękodzielników" - na ścianie sgraffita przedstawiające dawnych rzemieślników.

 

 

 

 

Ekspozycja w tzw. "Komorach Kupieckich".

 

 

 

 

 

Ekspozycja w tzw. "Komorach Kupieckich".

 

 

Sala nazwana imieniem Rady Miejskiej dla upamiętnienia jej dzialalności. Na ścianach umieszczono dekoracje sgrafittowe przestawiające powiekszone modele pieczęci miejskich. Na scianie czołowej umieszczono cytat z dzieła Stanisława Sarnickiego (dzialacza i pisarza ariańskiego) pt. Opisanie Polski (z 1585 r.) w którym autor opiewa piekno i uroki życia w Sandomierzu.

 

 

 

Jeśli masz pytania napisz na e-mail lub zadzwoń: tel. (0-41) 378 10 71; tel kom.(0) 501 672 290

Copyright © 2003 by Agencja Turystyczna Tramp, Busko Zdrój. Wszelkie prawa zastrzeżone.