Tarnów

renesansowy ratusz

Początkowo Tarnów - jak wiele innych nowo zakładanych miast - nie posiadał ratusza. Prawdopodobnie pierwszy, murowany, prostąkotny, podpiwniczony budynek zbudowano dopiero pod koniec XV wieku. Po rozbudowie w I poł. XVI wieku ratusz stał się prostąkatną budowlą, z wież ą posiadajacą zegar oraz zwieńczoną gankiemwspartym na kroksztynach.

 

Prawdopodobnie w latach 1558-1561 z fundacji hetmana Jana Amora Tarnowskiego ratusz został rozbudowany i wzbogacony o  elementy  renesansowe przez Jana Marię Mosca zw. Padovano. Dobudowano podpiwniczoną część zachodnią oraz ryzalit z klatką schodową od strony zachodniej. Calość budowli zostala zwieńczona wysoką nietynkowaną attyką z 28 blendami, oraz wklęsłym dachem, krytym gontem.

 

W IV ćw. XVI wieku przebudowana zostala klatka schodowa, której ryzalit wydłużono do obecnej formy oraz dobudowano przylegający do dolnej części elewacji wschodniej, parterowy budynek wagi miejskiej. W wejściu głównym rozbudowanego ryzalitu zamontowano okazały manierystyczny portal z herbem Tarnowskich - Leliwa oraz napisem: DOMINUS CUSTODIAT INTROITUM ETEXITUM TUUM (Niech Pan strzeże wejścia i wyjścia twego). W czasie remontu ratusza w latach 1925-1929 oryginalny portal zastąpiono wierną kopią odkutą przez tarnowskiego kamieniarza Bronislawa Kulkę.

Podczas przebudowy i rozbudowy ratusza w poł. XVI wieku blendy fryzu arkadowego wypełniono dekoracjami malarskimi przedstawiającymi członków rodu Leliwitów. Grzebień attyki stanowią liczne kamienne sterczyny i woluty oraz 14 maszkaronów, prawdopodobnie symbolizujących 14 starych i nowych członków rady miejskiej.

W l.  1889 - 1892 ratusz został odremontowany i przebudowany pod kierunkiem Szczęsnego  Zaręby,  zaś w  l.  1962-1968 został poddany kompleksowej rewaloryzacji pod  kier.  J.E.  Dutkiewicza.  Od  początku aż  do  1931  był  siedzibą  samorządowych  władz miejskich. Na parterze znajdowały się urzędy miejskie, m.in. wietnica oraz mieszkania wietnika i oskarżyciela publicznego. W przyziemiu wieży  znajdował miejski  areszt, a w piwnicach szynkowano piwo i składowano broń. Na piętrze mieściła się  Sala  Rady  i  Sala  Pospólstwa - dekorowane polichromiami. Na ganku wieży ulokowana była strażnica pożarowa. Już od XVI w. na wieży tarnowskiego ratusza znajdował się zegar i obecnie znaczna część jego urządzeń pochodzi z XVIIw. Jest to jeden z najstarszych zegarów ratuszowych w Polsce.  Od  1931  ratusz adoptowano na potrzeby muzealne.

 

 

Jeśli masz pytania napisz na biuro@tramp-busko.com lub zadzwoń: tel. (0-41) 378 10 71; tel kom.(0) 501 672 290

Copyright © 2003 by Agencja Turystyczna Tramp, Busko Zdrój. Wszelkie prawa zastrzeżone.